Vakansiya saytı
ishbook

Yararlı məqalələr


Açıq məkanda reklam yerləşdirilməsinə icazə verilməsi üçün dövlət rüsumunun məbləği   “Dövlət rüsumu haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 33-1-ci və 33-2.2-ci maddələrinə uyğun olaraq, açıq məkanda reklam yerləşdirilməsinə icazə verilməsinə görə bir kvadratmetr üçün (icazənin müddəti və reklam daşıyıcısının növü nəzərə alınmaqla) dövlət rüsumunun məbləğləri aşağıdakı kimi təsdiq edilsin:

Kateqoriya: Marketing | Oxuma sayı: 445 | Yazar: administrator | Tarix: 2018-12-01 | Şərhlər (0)

Haqsız reklam

 

6.1. Reklam aşağıdakı hallarda haqsız hesab edilir:

6.1.1. reklam olunan əmtəə ilə eyni funksiyaları yerinə yetirən yaxud yetirə bilən, başqa istehsalçıların yaxud satıcıların əmtəəsinin keyfiyyət və (və ya) kəmiyyət göstəriciləri arasında digər bazar iştirakçılarının adını çəkməklə və (və ya) əmtəəni göstərməklə müqayisə aparıldıqda;

6.1.2. müxtəlif vasitələr və (və ya) üsullarla bazar rəqibinin şərəf və ləyaqəti, işgüzar nüfuzu aşağılandıqda;

Kateqoriya: Marketing | Oxuma sayı: 483 | Yazar: administrator | Tarix: 2018-12-01 | Şərhlər (0)

Gəlirlərin tanınması metodları

Daha əvvəl maliyyə hesablaşmalarında da qeyd etdiyimiz kimi, pul vəsaitinin hərəkətindən asılı olmayaraq, gəliri qazandıqda, xərci isə çəkildikdə tanımaq lazımdır. Gəliri aşağıda qeyd edilmiş 4 kriteriyanın hər biri qarşılandığı təqdirdə tanımaq mümkündür.

  1. Alıcı və satıcı arasında razılaşmaya dair sübut olmalıdır.
  2. Məhsul təslim edilməli və ya xidmət göstərilməlidir.
  3. Qiymət müəyyən edilməlidir və ya müəyyən edilə bilən olmalıdır.
  4. Satıcı pulun alınmasına dair kifayət qədər əmin olmalıdır.
  1. Uzun müddətli müqavilələrdə gəlirin tanınması metodları:
  • Tamamlanan hissə metodu – bu metod o zaman istifadə edilir ki, müqavilə üzrə olan bütün gəlir və xərclər tam düzgün şəkildə ölçülə bilən olsun. Hesablama metodu: bu günə qədər çəkilmiş xərclərin cəmi layihə üzrə ehtimal edilmiş bütün xərclərin cəminə bölünür.
  • Tamamlanmış müqavilə metodu – bu metod o zaman istifadə edilir ki, müqavilə üzrə olan bütün gəlir və xərclər tam düzgün şəkildə ölçülə bilmir və ya layihə uzun müddətli deyil. Bu metod yalnız IFRS standartına tabe olan müəssisələrdə istifadə edilir.

Misal: Satış üzrə cəmi gəlir 1 000 man.; cəmi xərc 800 man., bu xərc 3 ilə aiddir, hər ilə müvafiq olaraq 400 man., 300 man., 100 man. xərc düşür. Həm tamamlanan hissə metodu həm də tamamlanmış müqavilə metodu ilə hər il üzrə tanınmalı xalis mənfəəti tapın?


Tamamlanmış müqavilə metodunda layihə bitmədən gəlirlər tanınmır. Sonuncu ilə qədər hər il yalnız o il üzrə olan xərc qədər gəlir göstərilir və xalis gəlir sonuncu ilə qədər sifira bərabər olur.

  1. Taksitli (hissə-hissə ödəniş) satışlarda gəlirin tanınması metodu – satışdan gələn gəlirin uzun müddətdə ödənilməsi ehtimal edilirsə bu metoddan istifadə edilir. Əgər gəlirin ödənişinin tam şəkildə olacağına dair əminiksə, o təqdirdə gəliri dərhal tanımaq olar. Lakin, vəsaitin 100% ödəniləcəyini bilmiriksə o zaman bu metoddan istifadə eləməliyik. Əgər vəsaitin alınması yüksək ehtimalla qeyri-müəyyəndirsə onda biz xərclərin bərpası metodundan istifadə etməliyik.

Misal: XYZ müəssisəsi 1 000 manata avadanlıq satmışdır. Avadanlığın maya dəyəri 800 manatdır. Ödənişlər aşağıda qeyd edilmişdir. Həm taksitli satış həm də xərclərin bərpası metodu ilə hər il üzrə tanınmalı xalis mənfəəti tapın?

Taksitli satış metadunda bu dusturdan istifadə edəcəyik:

Bu misalda ehtimal olunan mənfəətimiz 200 manatdır (1 000 – 800).

Xərclərin bərpası metodunda gəlir yalnız bütün xərclər qarşılandıqdan sonra tanınır.

Kateqoriya: Maliyyə hesabatları | Oxuma sayı: 788 | Yazar: administrator | Tarix: 2018-12-01 | Şərhlər (0)

Xərclərin tanınması metodları

Daha öncə də qeyd etdiyimiz kimi, xərc kapitalın bölüşdürülməsi ilə əlaqəli оlmаyаn, lakin kapitalın аzаlmаsı ilə nəticələnən, hesabat dövrü ərzində aktivlərin kənara ахını və yа аzаlmаsı və ya öhdəliklərin artması hesabına baş verən iqtisadi səmərənin аzаlmаsıdır.

Uyğunluq prinsipinə görə, gəliri əldə etmək üçün çəkilmiş xərclər, mənfəət və zərər hesabatında gəlir tanındığı müddətdə tanınır. Yəni, gəlir hansı dövrdə əldə ediləcəksə xərc də o dövrün mənfəət və zərər hesabatında əks olunacaq.

Dövrü xərclər var ki, mənfəət və zərər hesabatında bu xərclərin tanınması gəlirlərin əldə edilməsi ilə uyğunluq təşkil etmir. Müəssisə bu tip xərcləri çəkildiyi dövrdə və ya öhdəlik yarandığı müddətdə tanıyır. Misal: elektirik xərcləri, icarə haqqları və d.

Amortizasiya xərcləri – avadanlığın köhnəlməsi ilə bağlı ayırdığımız xərclərdir. Bu xərclər 3 ad altında qruplaşdırılır:

  • Depreciation – maddi aktivlərin köhnəlməsi
  • Amortization – qeyri-maddi aktivlərin köhnəlməsi
  • Depletion – təbii resursların köhnəlməsi

Amortizasiya xərclərinin hesablanması metodları:

  • Düz xətt metodu – aktivin istifadə dövründə hər il eyni məbləğdə amortizasiya xərci hesablanır.

Əsas vəsaitin dəyəri – balansda əks olunan dəyərdir.

Qalıq dəyəri – əsas vəsaitin istifadə müddəti bitdikdən sonra satılacağı dəyərdir.

Əsas vəsaitin istifadə müddəti – əsas vəsaitin istifadə ediləcəyi illərin sayıdır.

Misal: avadanlığın qiyməti 10 000 man., qalıq dəyəri 1 500 man., istifadə müddəti isə 5 ildir. Düz xətt metoduna əsasən illik amortizasiya xərci (10 000 – 1 500) / 5 = 1 700 manatdır.

  • İkiqat azalan balans metodu – aktivin istifadə dövründə ilk illərdə daha çox, son illərdə isə az məbləğdə amortizasiya xərci hesablanır. Bəzi müəssisələr ilk illərdə daha az vergi vermək üçün bu metoddan istifadə edirlər, bununla da xərcini çox, mənfəətini isə az əks etdirirlər.

Toplanmış amortizasiya – müəyyən tarixə qədər hesanlanmış amortizasiyaların cəmidir.

Yuxarıdakı misalda amatizasiya xərclərini bu metodla hesablayaq:

1-ci il İAB amortizasiya xərci = 2/5 * 10 000 = 4 000

2-ci il İAB amortizasiya xərci = 2/5 * (10 000 – 4 000) = 2 400

3-cü il İAB amortizasiya xərci = 2/5 * (10 000 – (4 000 + 2 400)) = 1 440

4-cü il İAB amortizasiya xərci = 2/5 * (10 000 – (4 000 + 2 400 + 1 440)) = 864

Amortizasiya xərclərinin cəmi əsas vəsaitin dəyəri ilə qalıq dəyəri arasındakı fərqə bərabər olmalıdır. Bu misalda cəmi amortizasiya xərci  8 704 manatdır (4 000 + 2 400 + 1 440 + 864). Əsas vəsaitin dəyəri ilə qalıq dəyəri arasındakı fərq isə 8 500 manatdır (10 000 – 1 500). Deməli, 4-cü ildə  amortizasiya xərci 204 manat az göstərilməlidir, yəni,  660 manat.

Müddətsiz (istifadə müddəti qeyri-müəyyən olan) qeyri-maddi aktivlər (fiziki formaya malik olmayan aktivlər) amortizasiya edilmir. Bu növ qeyri-maddi aktivlər ən azı ildə bir dəfə yenidən qiymətləndirilir. Müddətsiz qeyri-maddi aktivlərə misal olaraq qudvil (müəssisənin işçi potensialını, müəssisənin bazarda sahib olduğu müsbət imicini özündə əks etdirir) demək olar.

 

Kateqoriya: Maliyyə hesabatları | Oxuma sayı: 270 | Yazar: administrator | Tarix: 2018-12-01 | Şərhlər (0)

Pul vəsaitlərinin hərəkəti haqqında hesabat (statement of cash flows) – hesabat dövrü ərzində özündə pul vəsaitlərinin (pul girişi və çıxışları) və onların ekvivalentlərinin hərəkətini əks etdirən sənəddir.

Pul vəsaitlərinin hərəkəti haqqında hesabatın hazırlanması və təqdim olunması Maliyyə Hesabatlarının Beynəlxalq Standartları (IAS) 7 ilə tənzimlənir. Sözügedən bu hesabat bütün müəssisələr tərəfindən mütləq olaraq təqdim edilməlidir.

Pul vəsaitlərinə vasitəsiz olaraq pullar və bank əmanətləri aiddir.

Pul ekvivalentlərinə dəyərinin dəyişməsi riski nisbətən az olan qısamüddətli yüksəklikvidli investisiyalar aiddir. MHBS pul vəsaitləri qismində bank overdraftlarını nəzərdən keçirir, yəni MHBS -ə uyğun olaraq təşkil edilmiş hesabatda pul vəsaitləri qalığı mənfi ola bilər.

Pul vəsaitlərinin hərəkəti haqqında hesabatda pul axınları üç fəaliyyət növünə görə qruplaşdırılır:

Əməliyyat fəaliyyəti (Operating cash flows) Müəssisənin gündəlik əməliyyatlarından daxil olan və ya çıxan pul axınıdır. Müəssisənin əsas gəlir gətirən fəaliyyətidir.

İnvestisiya fəaliyyəti (İnvesting cash flows) – Müəssisə tərəfindən gündəlik əməliyyatı davam etdirmək üçün uzunmüddətli aktivləri alıb satması zamanı daxilolan və ya çıxan pul axınıdır.

Maliyyələşdirmə üzrə fəaliyyət (Financing cash flows) – Səhmlərin satılmasından daxil olan pul axınları, səhmdarlara dividendlərin verilməsi zamanı çıxan pul axınını və s. özündə əks etdirir.

Müəssisə pul vəsaitlərinin hərəkəti haqqında hesabatı aşağıdakı metodlardan birindən istifadə etməklə hazırlamalıdır:

-xalis pul vəsaitlərinin daxilolmaları və xaricolmalarının əsas növləri haqqında informasiyanı açıqlayan birbaşa metod;

-qeyri-pul xarakterli əməliyyatların nəticələri, əməliyyat fəaliyyətindən hər-hansı təxirə salınmış və hesablanmış keçmiş və gələcək pul vəsaitlərinin daxilolmaları və ya xaricolmaları, eləcədə investisiya fəaliyyəti və maliyyələşdirmə üzrə fəaliyyətdən yaranan pul vəsaitlərinin hərəkəti ilə bağlı gəlirlərin və ya xərclərin maddələri nəzərə alınmaqla xalis mənfəət və ya zərəri təhsis edən dolayı metod.

Müəssisələrə pul vəsaitlərinin hərəkəti haqqında hesabatlarını birbaşa metod əsasında tərtib etmək

tövsiyyə edilir. Bu metod müəssisələrə pul vəsaitlərinin gələcək hərəkətini qiymətləndirmək üçün faydalı olan və dolayı metod əsasında təqdim edilməsi mümkün olmayan informasiyanı təqdim etmək imkanı verir. Birbaşa metodun istifadəsi zamanı pul vəsaitlərinin xalis daxilolmaları və xaricolmalarının əsas növləri barədə informasiya aşağıdakı mənbələrdən əldə edilə bilər:

–           müəssisənin mühasibat yazılışlarından;

–           satışdan əldə edilmiş gəlirə, satışın ilkin dəyərinə (maliyyə təşkilatları üçün faizlərə və oxşar gəlirlərə, eləcədə ödənilən faizlərə və oxşar xərclərə)  və aşağıdakılar nəzərə alınmaqla, mənfəət və zərər haqqında hesabatın digər maddələrinə düzəlişlər edilərək:

  1. hesabat dövrü ərzində ehtiyatlarda və əməliyyat debitor və kreditor borclarında dəyişikliklər;
  2. digər qeyri-pul maddələri;
  3. investisiya fəaliyyəti və maliyyələşdirmə üzrə fəaliyyətdən pul vəsaitlərinin axınının yaranmasına gətirib çıxaran digər maddələr.

Dolayı metodun istifadəsi zamanı əməliyyat fəaliyyətindən yaranan pul vəsaitlərinin xalis hərəkəti aşağıdakılar nəzərə alınmaqla, xalis mənfəət və ya zərərə düzəlişlər edilərək müəyyənləşdirilir:

  1. hesabat dövrü ərzində ehtiyatlarda və əməliyyat debitor və kreditor borclarında baş verən dəyişikliklər;
  2. amortizasiya, qiymətləndirilmiş öhdəliklər, təxirə salınmış vergilər, xarici valyutada əməliyyatlardan yaranmış və istifadə edilməmiş gəlirlər və xərclər və asılı təsərrüfat cəmiyyətinin bölüşdürülməmiş mənfəətləri kimi qeyri-pul aktivləri;
  3. investisiya fəaliyyəti və maliyyələşdirmə üzrə fəaliyyətdən yaranan pul vəsaitlərinin hərəkəti ilə nəticələnən bütün digər maddələr.

Əməliyyat fəaliyyətindən yaranan pul vəsaitlərinin xalis hərəkəti haqqında informasiya mənfəət və zərər haqqında hesabatda təqdim edilən gəlirlərin və xərclərin, ehtiyatlarda dəyişikliklərin və hesabat dövrü ərzində əməliyyat debitor və kreditor borcunun əks etdirilməsi vasitəsilə alternativ olaraq, dolayı metodun istifadəsi ilə təqdim edilə bilər.

 

Kateqoriya: Maliyyə hesabatları | Oxuma sayı: 1102 | Yazar: administrator | Tarix: 2018-12-01 | Şərhlər (0)

  • İLK MADDƏ (XAMMAL)VƏ MATRIAL STOK DƏYƏRLƏNDİRMƏ ÜSULLARI

 

 

Mühasibat Uçotunda İLK MADDƏ (XAMMAL)və matrial maya dəyərinin hesablanmasındakı məqsəd :

  • İLK MADDƏ (XAMMAL)və matriala bağlı maya dəyəri kontrolu və analizinə dəstək vermək ;
  • Doğru xərc göstəriciləriylə doğru maliyyə nəticələrinin əldə edilməsi ;

 

Müəssisənin anbarına hər gün müxtəlif miqdarda və müxtəlif qiymətdə İLK MADDƏ (XAMMAL)və matrial daxil olur , eyni zamanda həmin İLK MADDƏ (XAMMAL)və matriallar müxtəlif miqdar və ölçülərdə istehsalata göndərilir .

Bu zaman bir sual meydana çıxır , fərqli qiymətlərlə alınmış İLK MADDƏ (XAMMAL)və matriallar istehsala göndərilərkən hansı qiymət ilə göndərilməlidir ?

Bütün anbar əməliyyatları nəticəsində müəssisənin anbarında fərqli qiymətlə alınmış stoklar varsa , İLK MADDƏ (XAMMAL)və matrial stoklarını qiymətləndirərkən  hansı üsuldan istifadə olunmalıdır ?

Bir müəssisənin öz fəaliyyətini davam etdirə bilməsi üçün istehsalda istifadə olunmasına görə anbardan göndərilərək tükətilən ilk maddə/matrialların maya dəyərini və dövr sonunda anbarda qalan İLK MADDƏ (XAMMAL)və matrialın dəyərinin bilinməsi üçün istifadə olunan müxtəlif metodlara , stok dəyərləndirmə üsulları deyilir .

 

Stok dəyərləndirmə üsulları bunlardır :

 

  1. Gerçək Partiya ( Real Part ) üsulu
  2. İlk girən İlk Çıxar (First-In-First-Out=FIFO) üsulu
  3. Son-Girən-Son-Çıxar ( Last-In-First-Out= LIFO) üsulu
  4. Ortalama üsulu

    a.Ağırlıqlı Ortalama Maya Dəyəri üsulu

    b.Hərəkətli Ortalama Maya Dəyəri üsulu

  5. Bazar Qiyməti (Yeniləmə) üsulu
  6. Standart üsul

 

Kateqoriya: Mühasibat uçotu | Oxuma sayı: 536 | Yazar: administrator | Tarix: 2018-12-01 | Şərhlər (0)

İLK MADDƏ (XAMMAL) VƏ MATERIALLAR HAQQINDA

 

  • İLK MADDƏ(XAMMAL) VƏ MATERIAL XƏRCLƏRİ

 

     İLK MADDƏ(XAMMAL)  – məhsulun əsasını təşkil edən , üzərində əmək və istehsal yoluyla fiziki və kimyəvi dəyişiklik edilə bilən maddi varlıqlardır . Kitab istehsalında istifadə olunan kağız , şokolat istehsalında istifadə olunan kakao , şalvar istehsalında istifadə olunan parça İLK MADDƏ(XAMMAL)  üçün göstərilə biləcək nümunələrdir . Bunun xammal adlandırmayaraq İLK MADDƏ(XAMMAL)  adlandırmaqda məqsədim , xammal terminin daha dar anlamlı olmasıdır .

     İstehsal Məhsulu – İLK MADDƏ(XAMMAL) lərə fiziki və ya kimyəvi təsir vasitəsiylə lazım olan fiziki və kimyəvi quruluşa malik maddi  varlıqdır .

     Yardımçı Maddə - istehsal olunan məhsulun bünyəsinə girməsinə baxmayaraq həmin məhsulun əsasını təşkil etməyən, bir vahid məhsulun içində nə qədər istifadə olunduğunu  dəqiqləşdirməyin çətin olduğu və ya dəqiq bilinməsinin o qədərdə faydalı olmadığı  maddələrdir .Yardımçı maddələr İLK MADDƏNİN(XAMMAL)  məhsula çevrilməsində müəyyən təsirə malikdirlər . Şəkər istehsalında istifadə olunan əhəng daşı , kitab istehsalında istifadə olunan yapışqan buna misal ola bilər .

    Müəssisə Materialları – istehsal olunan məhsulun istehsalı zamanı istifadə olunan lakin həmin məhsulun bünyəsinə girməyən , müəssisə fəaliyyətinin və istehsalın davam etdirilməsi məqsəd ilə istifadə olunan İLK MADDƏ(XAMMAL)  və yardımçı maddədən başqa bütün ünsürlərdir . İstehsal müəssisəsindəki makinaların və cihazların ehtiyyat hissələri , təmir alətləri , maşın yağları , elektrik avadanlıqları buna nümunə ola bilər .

Kateqoriya: Mühasibat uçotu | Oxuma sayı: 616 | Yazar: administrator | Tarix: 2018-12-01 | Şərhlər (0)

1 Mühasibat uçotunun hesablar planı və onun tətbiqinə dair  
2 AKTİVLƏR
3 UZUNMÜDDƏTLİ AKTİVLƏR  
4 11 saylı “Əsas vəsaitlər (torpaq, tikili və avadanlıqlar)” yarımbölməsi  
5 12 saylı “Daşınmaz əmlaka investisiyalar” yarımbölməsi  
6 13 saylı “Bioloji aktivlər” yarımbölməsi  
7 14 saylı “Təbii sərvətlər” yarımbölməsi  
8 15 saylı “İştirak payı metodu ilə uçota alınmış investisiyalar” yarımbölməsi  
9 16 saylı “Təxirə salınmış vergi aktivləri” yarımbölməsi  
10 17 saylı “Uzunmüddətli debitor borcları” yarımbölməsi  
11 18 saylı “ Sair uzunmüddətli maliyyə aktivləri” yarımbölməsi  
12 19 saylı “Sair uzunmüddətli aktivlər” yarımbölməsi  
13 QISAMÜDDƏTLİ AKTİVLƏR  
14 20 saylı “Ehtiyatlar” yarımbölməsi
15 21 saylı “Qısamüdətli debitor borcları” yarımbölməsi  
17 22 saylı “Pul vəsaitləri” yarımbölməsi  
18 23 saylı “Sair qısamüddətli maliyyə aktivləri” yarımbölməsi  
19 24 saylı “Sair qısamüddətli aktivlər” yarımbölməsi  
20 KAPİTAL(30,31,32,33,34 bölmələri)  
21 ÖHDƏLİKLƏR  
22 UZUNMÜDDƏTLİ ÖHDƏLİKLƏR  
23 40 saylı “Uzunmüddətli faiz xərcləri yaradan öhdəliklər”  və 41 saylı “Uzunmüddə...
24 42 saylı “Təxirə salınmış vergi öhdəlikləri” və 43 saylı “Uzunmüddətli kreditor ...  
25 44 saylı “Sair uzunmüddətli öhdəliklər” yarımbölməsi  
26 QISAMÜDDƏTLİ ÖHDƏLİKLƏR  
27 50 saylı “Qısamüddətli faiz öhdəlikləri yaradan öhdəliklər” və 51 saylı “Qısamüd...  
28 52 saylı “Vergi və sair məcburi ödənişlər” yarımbölməsi  
29 53 saylı “Qısamüddətli kreditor borcları” yarımbölməsi  
30 54 saylı “Sair qısamüddətli öhdəliklər” yarımbölməsi  
31 GƏLİRLƏR  
32 60,61,62,63,64 saylı yarımbölmələr
33 XƏRCLƏR  
34 70 saylı “Satışın maya dəyəri” yarımbölməsi  
35 71,72,73,74,75,76,77,78 saylı yarımbölmələri
Oxuma sayı: 482 | Yazar: administrator | Tarix: 2018-12-01 | Şərhlər (0)

71 saylı “Kommersiya xərcləri” yarımbölməsi


71 saylı “Kommersiya xərcləri” hesabı mal, iş və xidmətlərin satışı ilə birbaşa əlaqəli olan xərclərin uçotu üçün nəzərdə tutulmuşdur və aşağıdakı hesablar grupundan ibarətdir:


711- İşçi heyəti üzrə xərclər
712- Xammal və materiallar
713- Amortizasiya xərcləri
714- Sair xərclər

Oxuma sayı: 801 | Yazar: administrator | Tarix: 2018-12-01 | Şərhlər (0)

 

70 saylı “Satışın maya dəyəri” yarımbölməsi

70 saylı “Satışın maya dəyəri” hesabında satılmış mal, iş və xidmətin maya dəyəri – birbaşa xərclər uçota alınır və aşağıdakı hesablar qrupundan ibarətdir:

701- İşçi heyəti üzrə xərclər

702- Xammal və materiallar

703- Amortizasiya xərcləri

704- Sair xərclər

Kateqoriya: Mühasibat uçotu | Oxuma sayı: 840 | Yazar: administrator | Tarix: 2018-12-01 | Şərhlər (0)

 

XƏRCLƏR

ƏSAS ANLAYIŞLAR

Xərclər – mülkiyyətçilər arasında kapitalın bölüşdürülməsi ilə əlaqəli olmayan və kapitalın azalması ilə nəticələnən, hesabat dövrü ərzində aktivlərin kənara axını və ya azalması və öhdəliklərin artması hesabına baş verən iqtisadi səmərənin azalmasıdır. Xərclər əsas xərclərdən və sair xərclərdən ibarətdir.

Əsas xərclər – müəssisənin adi fəaliyyəti zamanı yaranan və müxtəlif başlıqlar altında, o cümlədən, elementləri və funksiyaları ilə təsnişləşdirilən xərclərdir.

Sair xərclər – müəssisənin adi fəaliyyəti zamanı mütəmadi yaranmayan və əsas xərclər anlayışına uyğun gəlməyən xərclərdir.

Əsas xərclər və sair xərclər “Mənfəət və zərərlər haqqında hesabat”da, “Pul vəsaitlərinin hərəkəti haqqında hesabat”da “Kapitalda dəyişikliklər haqqında hesabat”da öz əksini tapmalıdır.

Kateqoriya: Mühasibat uçotu | Oxuma sayı: 448 | Yazar: administrator | Tarix: 2018-12-01 | Şərhlər (0)

 

60 saylı “Əsas əməliyyat gəlirləri” yarımbölməsi

60 saylı “Əsas əməliyyat gəlirləri” hesabı hesabat dövründə əldə edilmiş əsas fəaliyyətlə bağlı gəlirlər əks etdirilir və aşağıdakı hesablar qrupundan ibarətdir:

601- Satış

602- Satılmış malların qaytarılması və ucuzlaşdırılması

603- Verilmiş güzəştlər

 

 

 

61 saylı “Sair əməliyyat gəlirləri” yarımbölməsi

61 saylı “Sair əməliyyat gəlirləri” yarımbölməsi sair əməliyyat gəlirlərinin uçotu üçün nəzərdə tutulmuşdur və aşağıdakı hesablar qrupundan ibarətdir:

611- Sair əməliyyat gəlirləri

 

 

62 saylı “Fəaliyyətin dayandırılması ilə əlaqədar olan gəlirlər” yarımbölməsi

 

62 saylı “Fəaliyyətin dayandırılması ilə əlaqədar olan gəlirlər” yarımbölməsi fəaliyyətin dayandırılması ilə əlaqədar olan gəlirlərinin uçotu üçün nəzərdə tutulmuşdur və aşağıdakı hesablar qrupundan ibarətdir:

 

621- Fəaliyyətin dayandırılması ilə əlaqədar olan gəlirlər

 

 

63 saylı “”Maliyyə gəlirləri” yarımbölməsi

63 saylı “Maliyyə gəlirləri” yarımbölməsi maliyyə fəaliyyəti ilə əlaqədar əldə edilmiş gəlirlərin uçotu uçün nəzərdə tutulmuşdur və aşağıdakı hesablar qrupundan ibarətdir:

631- Maliyyə gəlirləri

 

 

64 saylı “Fövqəladə gəlirlər” yarımbölməsi

 

64 saylı “Fövqəladə gəlirlər” yarımbölməsi fövqəladə gəlirlərin uçotu uçün nəzərdə tutulmuşdur və aşağıdakı hesablar qrupundan ibarətdir:

641- Fövqəladə gəlirlər

 

 

65 saylı “Asılı və birgə müəssisələrin mənfəətində pay” yarımbölməsi

65 saylı “Asılı və birgə müəssisələrin mənfətində pay” yarımbölməsi müəssisənin asılı və birgə müəssisələrin mənfəətində paylarından gələn gəlirlərin uçotu uçün nəzərdə tutulmuşdur və aşağıdakı hesablar qrupundan ibarətdir:

651- Asılı müəssisələrin mənfəətində pay

652- Birgə müəssisələrin mənfəətində pay

Oxuma sayı: 918 | Yazar: administrator | Tarix: 2018-12-01 | Şərhlər (0)

 

 

 

GƏLİRLƏR

ƏSAS ANLAYIŞLAR

Gəlirlər – mülkiyyətçilərin kapital qoyuluşu ilə əlaqəli olmayan, lakin kapitalda artım ilə nəticələnən və hesabat dövrü ərzində aktivlərin artması, daxil olması və ya öhdəliklərin azalması şəklində iqtisadi səmərənin artımıdır. Gəlirlər əsas gəlirlər və sair gəlirlərdən ibarətdir.

Əsas gəlirlər – müəsisənin adi fəaliyyəti zamanı yaranmış, həmçinin satış, komisyon haqqları, faizlər, dividendlər, royaltilər və icarə haqqları daxil olmaqla, müxtəlif başlıqlar altında təsnifləşdirilən gəlirlərdir. Əgər müəssisənin adi fəaliyyəti üzrə gəlirlərin mütəmadi yaranmsı ehtimalı varsa, bu cür gəlirlər əsas gəlirlər hesab edilir.

Sair gəlirlər – müəsisənin adi fəaliyyəti zamanı mütəmadi yaranmayan və əsas gəlirlər anlayışına uyğun gəlməyən gəlirlərdir.

Əsas gəlirlər və sair gəlirlər “Mənfəət və zərərlər haqqında hesabat”da, “Pul vəsaitlərinin hərəkəti haqqında hesabat”da “Kapitalda dəyişikliklər haqqında hesabat”da öz əksini tapmalıdır.

Hesabat dövrünün sonunda “Gəlirlər” bölməsinin hesabları “Kapital” bölməsinin 341-“Hesabat dövründə xalis mənfəət (zərər)” hesabına bağlanırlar. 

Kateqoriya: Mühasibat uçotu | Oxuma sayı: 528 | Yazar: administrator | Tarix: 2018-12-01 | Şərhlər (0)

 

54 saylı “Sair qısamüddətli öhdəliklər” yarımbölməsi

 

54 saylı “Sair qısamüddətli öhdəliklər” yarımbölməsi yuxarıdakı yarımbölmələrdə nəzərdə tutulmamış digər qısamüddətli borcların və öhdəliklərin uçotu üçün nəzərdə tutulmuşdur və aşağıdakı hesablar qrupundan ibarətdir:

541- Qısamüddətli pensiya öhdəlikləri

542- Gələcək hesabat dövrlərinin gəlirləri

543- Alınmış qısamüddətli avanslar

544- Qısamüddətli məqsədli maliyyələşmələr və daxilolmalar

545- Digər qısamüddətli öhdəliklər

Kateqoriya: Mühasibat uçotu | Oxuma sayı: 693 | Yazar: administrator | Tarix: 2018-12-01 | Şərhlər (0)

 

53 saylı “Qısamüddətli kreditor borcları” yarımbölməsi


53 saylı “Qısamüddətli kreditor borcları” yarımbölməsi ödəmə müddəti hesabat tarixindən 12 aydan az olan qısamüddətli kreditor borclarının uçotu üçün nəzərdə tutulmuşdur və aşağıdakı hesablar qrupundan ibarətdir:


531- Malsatan və podratçılara qısamüddətli kreditor borcları
532- Törəmə (asılı) müəssisələrə qısamüddətli kreditor borcları
533- İşçi heyətinə qısamüddətli kreditor borcları
534- Dividendlərin ödənilməsi üzrə təsisçilərə kreditor borcları
535- İcarə üzrə qısamüddətli kreditor borcları
536- Tikinti müqavilələri üzrə qısamüddətli kreditor borcları
537- Faizlər üzrə qısamüddətli kreditor borcları
538- Digər qısamüddətli kreditor borcları

Kateqoriya: Mühasibat uçotu | Oxuma sayı: 975 | Yazar: administrator | Tarix: 2018-12-01 | Şərhlər (0)

 

52 saylı “Vergi və sair məcburi ödənişlər” yarımbölməsi

 

52 saylı “Vergi və sair məcburi ödənişlər” yarımbölməsi müəssisənin cari fəaliyyətində vergi və məcburi ödənişlərin, o cümlədən dövlət rüsumlarının uçotu üçün nəzərdə tutulmuşdur və aşağıdakı hesablar qrupundan ibarətdir:

521- Vergi öhdəlikləri

522- Sosial sığorta və təminat üzrə öhdəliklər

523- Digər məcburi ödənişlər üzrə öhdəliklər.

Kateqoriya: Mühasibat uçotu | Oxuma sayı: 922 | Yazar: administrator | Tarix: 2018-12-01 | Şərhlər (0)

Cümə, 2019-07-19, 0:42 AM
Xoş gəldiniz İstifadəçi

Calendar

«  Dekabr 2018  »
BazarB.eÇ.aÇər.C.aCüməŞən.
      1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031

Arxiv

ishbook   Sayta daxil olmaq :

Login:
Şifrə:

ishbook   IshBook

Tel: +994(50)372 59 85
Web: www.ishbook.com © 2019

ishbook   Sayğac